Οι ανεκδιήγητοι Πρυτάνεις. Η ανεκδιήγητη διοίκηση των ΑΕΙ.

Του Ηλία Τριανταφυλλάκη

"Σε όλους τους θεσμούς όπου ο ζωηρός αέρας της δημόσιας κριτικής δεν κυκλοφορεί (όπως, για παράδειγμα, στα πανεπιστημιακά όργανα και τις συγκλήτους), μια αθώα διαφθορά φυτρώνει, σαν μανιτάρι."

Friedrich Nietzsche, Menschliches Allzumenschliches.

Ζήτημα περιωπής στην υπό πτώχευση ελληνική κοινωνία έχει γίνει η παρακμή και ο ευτελισμός των δημοσίων θεσμών. Η κριτική πανταχόθεν σχετικά με την δυσλειτουργία των θεσμών ασκείται συνήθως σε δύο επίπεδα: αφενός στο πλαίσιο που διέπει την λειτουργία τους και αφετέρου στα φυσικά πρόσωπα που τους στελεχώνουν. Το πανεπιστήμιο, ως ένας από τους κορυφαίους δημοσίους θεσμούς, έχει απολέσει την εμπιστοσύνη των πολιτών για λόγους...

Πρότυπα γκέτο

Του Δώρου Γεωργίου

Ο μεγάλος μαρξιστής ιστορικός Έρικ Χόμπσμπαουμ θύμιζε κάποτε μια συμβουλή που του είχαν δώσει, στην αρχή της ακαδημαϊκής του καριέρας:

«Να θυμάσαι ότι δεν είσαι εδώ για τους άριστους, τους λαμπρούς φοιτητές σαν εσένα. Είσαι εδώ για τους μέτριους, με τους μέτριους βαθμούς, τα βαρετά μυαλά, τις μονότονες απαντήσεις στις εξετάσεις. Οι άριστοι, όσο ευχάριστο κι αν θα σου είναι να τους διδάσκεις, δε σε χρειάζονται στ’ αλήθεια. Οι άλλοι σ’ έχουν ανάγκη».

Στη μέση εκπαίδευση, όπως ξέρουμε όλοι, υπάρχουν κακοί, μέτριοι και καλοί μαθητές. Υπάρχουν εκείνοι που κατά το κοινώς λεγόμενον «δεν τα παίρνουν τα γράμματα» και εκείνοι που «φυσάνε», που είναι μελετηροί και πειθαρχημένοι και στον έλεγχο έχουν πάντα μεγάλους βαθμούς.....

Θλιβερά αδρανείς

Του Παναγιώτη Τσιάλα

Πέρασαν μέσα από την είσοδο της δίφυλλης πόρτας και διέσχισαν με σβελτάδα το διάδρομο της αίθουσας, ώσπου τελικά πήραν στερεότυπα τη θέση τους πίσω από το πανεπιστημιακό έδρανο. Υπήρχε μια ζωντάνια στις κινήσεις τους. Δεν έμοιαζαν με ξόδι νεκρώσιμης ακολουθίας, παρ’ όλο που αγωνίζονταν να εκπέμψουν (ανύπαρκτη) πένθιμη διάθεση. Από πλευράς συνθέσεως, εκπροσωπούσαν όλο το φάσμα των δυνατών κατηγοριών: δύο άνδρες και μία γυναίκα, ένας νεότερος ειδικός επιστήμονας, μία μέσης ηλικίας λέκτορας και ένας κάπως πιο παλιός αναπληρωτής καθηγητής. Μας καλωσόρισαν ευγενικά στο νέο εξάμηνο και παρατάχθηκαν οργανωμένα, ο ένας δίπλα στον άλλον, όπως ακριβώς στοιχίζεται μια αστυνομική διμοιρία που προετοιμάζεται να αποκρούσει μιαν επικείμενη επίθεση φανατισμένων διαδηλωτών. Και ύστερα ελάλησαν…

Διαβούλευση για το προσωπικό των ΑΕΙ

Του Παναγιώτη Τσιάλα

Οι σύγχρονοι πανεπιστημιακοί νόμοι επιλέγουν κατ’ απόκλιση του παραδεδομένου Πανεπιστημίου, του διευθυνομένου υπό των τακτικών καθηγητών, τον οργανωτικόν τύπον του ούτω καλουμένου «Ομαδικού Πανεπιστημίου».

Το οργανωτικόν τούτο σύστημα εκκινεί από την άποψιν, ότι «αι υποθέσεις του Πανεπιστημίου ως   σ υ λ λ ό γ ο υ διδασκόντων και διδασκομένων ανήκουν βασικώς εις την συμβουλευτικήν και αποφασιστικήν αρμοδιότητα απάντων των μελών του».

Με τις ανωτέρω σκέψεις και με μια εκτενή νομική επιχειρηματολογία, το Γερμανικό Συνταγματικό Δικαστήριο αναγνώρισε, με μια ιστορικής σημασίας απόφασή του, ήδη από την 29.5.1973 τον περίφημο θεσμό του «Πανεπιστημίου των Ομάδων», ο οποίος έμελλε να εισαχθεί και στην Ελλάδα εννέα περίπου χρόνια αργότερα. Όπως παρατηρεί εύστοχα ο Ν. Αλιβιζάτος, με την υιοθέτηση του νέου μοντέλου πανεπιστημιακής οργάνωσης, παραδιόθηκε οριστικά στην ιστορία...

Η οικουμενικότητα της παιδείας, η εκλεκτικότητα της κατάρτισης

Του Φάνη Κρυστάλλη

Η συμφόρηση στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα είναι μια διαπίστωση κοινής όρασης. Το αίτημα για προσιτή, δωρεάν, έγκυρη επαγγελματική κατάρτιση κατέστη σύνθημα των συνεχώς αυξανόμενων τις τελευταίες δεκαετίες φοιτητικών συλλόγων, με την ελπίδα να γίνει κατορθωτό το ιδεώδες της ευρύτατης καλλιέργειας, ισοτίμως όλων των κοινωνικών στρωμάτων. 

Υποστηρίζω πως χάθηκε, στη πορεία αυτής της  πάλης, η αναγκαία προσήλωση στο εννοιολογικό φορτίο της πολύσημης μάθησης, ώστε κατάρτιση και παιδεία να συμπλεχθούν επικίνδυνα συμπαρασύροντας  το Πανεπιστήμιο σε μια κρίση ταυτότητας, ανήκοντας ταυτόχρονα το ίδιο σε ένα σύστημα  παιδείας που δεν κατόρθωσε ποτέ με αξιοσημείωτη αποτελεσματικότητα να αποκτήσει χαρακτήρα διηθητικό και μορφή κωνική ανάμεσα στις κάθετες βαθμίδες του, ως και ώφειλε.

Εξάλλου, η πρόκληση αυτή έτυχε μιας αήθους παρά απερίσκεπτης, πολιτικής διαχείρισης. Εννοώ πως...

Ή με τις κουκούλες ή με τις γραβάτες!

συνταχθέν υπ' Αναστασίου Πετρολέκα

Από τη Δευτέρα μέχρι σήμερα, σπατάλησα τον ελεύθερό μου χρόνο στο δρομολόγιο Κ.Α.Τ.-Γ.Α.Δ.Α.-Ευελπίδων-Νομική, και δεν είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω την αρθρογραφία των (νεο)φιλελεύθερων φίλων μου. Ωστόσο, σ' ένα μικρό διάλειμμα του δρομολογίου θα προσπαθήσω να δώσω μια πρόχειρη απάντηση, αφενός για ν' απαντήσω πολιτικά εκεί που διαφωνώ, αφετέρου για ν' ανασκευάσω κάποια γεγονότα, που παρουσιάζονται -λόγω άγνοιας θέλω να πιστεύω- στρεβλά.

Κατ' αρχάς πρέπει να κάνουμε μία βασική παραδοχή: Δε μπορεί να μιλάς για τα επιχειρήματα του φοιτητικού κινήματος χωρίς να τα γνωρίζεις. Δε μπορεί να ασκείς κριτική σε Γενικές Συνελεύσεις, απ' τις οποίες συστηματικά απέχεις, και η πληροφόρησή σου στην καλύτερη περίπτωση προέρχεται από τους μηχανισμούς των καθεστωτικών παρατάξεων, οι οποίες επίσης κατά κανόνα απέχουν! Η δημοκρατία είναι συμμετοχή, και οι "αντεπαναστάτες του πληκτρολογίου" είναι αυτοί που ο Περικλής θα αποκαλούσε ιδιώτες. Αγγλιστί idiots, όταν όχι μόνο απέχουν, αλλά αισθάνονται υποχρεωμένοι και να μας πληροφορήσουν (!) για το τι συνέβη στην "παράνομη συνέλευση" ή στην "παράνομη κατάληψη" στην οποία ωστόσο ποτέ δεν πάτησαν το πόδι τους.


Για τα γεγονότα της Δευτέρας 6/12 καλύπτομαι από το κείμενο του Κώστα.

Τι συνέβη όμως την Τρίτη;
Επειδή έτυχε να είμαι εκεί, αισθάνομαι την ανάγκη να δώσω μία διαφορετική εκδοχή των πραγμάτων, και ας βγάλει ο καθείς τα συμπεράσματά του...

Διαβούλευση με κλειστές σχολές και προκαθορισμένες προθέσεις

Του Μάκη Μυλωνά

Το κείμενο αυτό δεν καλύπτει τόσο μια ανάγκη έκφρασης μου για το μέλλον του Πανεπιστημίου αλλά στην ουσία ένα μακροσκελές σχόλιο στην καλά τεκμηριωμένη ανάρτηση του Παναγιώτη Τσιάλα με τίτλο "Διαβούλευση για το αυτοδιοίκητο" που δημοσιεύθηκε χθες σε αυτό εδώ το blog.

Διαβάζοντας κανείς το κείμενο, βρίσκεται για ακόμα μια φορά αντιμέτωπος με τα πραγματικά αδιέξοδα του σημερινού Πανεπιστημίου που αφορούν κυρίως τον τρόπο σκέψης των φοιτητών, ειδικά των πολιτικά και παραταξιακά ενεργών.

Αν κάτι απαιτεί ένας διάλογος είναι κυρίως οι καλές προθέσεις και για όποιον μπορεί μια έγκυρη επίκληση των πραγματικών γεγονότων. Σε ένα άρθρο λοιπόν με το οποίο συμφωνώ απόλυτα στα περί του νέου νομοσχεδίου, εντόπισα αρκετές μισές αλήθειες, όμορφα βολικές γι'αυτoύς που εργολαβικά έχουν αναλάβει την υπεράσπιση των δικαιωμάτων μας.

Το κείμενο ξεκινά με την περιγραφή της πρόσφατης επικαιρότητας των Δημόσιων Πανεπιστημίων που είναι γεμάτη καταλήψεις και "αγώνες". Ξεχνά ο συντάκτης να αναφέρει ότι οι περισσότερες καταλήψεις είναι εθιμοτυπικές...

Διαβούλευση για το αυτοδιοίκητο

Του Παναγιώτη Τσιάλα

Τα ελληνικά πανεπιστήμια βρίσκονται –για ακόμη μια φορά- σε αναβρασμό. Καταλήψεις, διαδηλώσεις, Γενικές Συνελεύσεις και συντονιστικά αγώνα βάζουν φωτιά στην τρέχουσα πολιτική agenda του Υπουργείου Παιδείας, το οποίο εμφανίζεται μάλλον ψύχραιμο στις πρώτες του αντιδράσεις. Η αιτία που πυροδότησε αυτό το ξέσπασμα είναι η κατάθεση των βάσεων διαλόγου για την ανώτατη εκπαίδευση, στις οποίες αποτυπώνονται οι κυβερνητικές θέσεις για το νέο Πανεπιστήμιο, όπως αυτές εξαγγέλθηκαν στην τελευταία σύνοδο των πρυτάνεων στο Ρέθυμνο. Δυστυχώς, με το πέρασμα των ημερών, επιβεβαιώνεται ολοένα και περισσότερο, ότι  τόσο οι άμεσα ενδιαφερόμενοι φοιτητές, όσο και το έμμεσα ενδιαφερόμενο κοινωνικό σύνολο, ελάχιστα έχει ενημερωθεί σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις που δρομολογούνται στο χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Συγχρόνως, σαν φωτιά σε δάσος, κατέλαβε όλους η  ακλόνητη πεποίθηση, πως οι φοιτητές αντιδρούν άνευ λόγου και αιτίας στα σχεδιαζόμενα μέτρα, μάλιστα δε, χωρίς να παρουσιάζουν κάποια συγκεκριμένα και μελετημένα αιτήματα ή προτάσεις. Ούτε λίγο ούτε πολύ, δηλαδή, κυριάρχησε για πολλοστή φορά η εντύπωση...

Ακραίος νεο-φιλελευθερισμός επικρατεί στους Φοιτητικούς Συλλόγους

Του Ερρίκου Μελισσινού

Με αφορμή το κείμενο διαβούλευσης που προήλθε από το υπουργείο παιδείας, πολλές σχολές τελούν υπό κατάληψη, που σημαίνει ότι δεν παρέχουν τα κανονικά τους καθήκοντα στους φοιτητές. Χιλιάδες πολιτικοί ερμηνευτές και διανοούμενοι προσπαθούν να ερμηνεύσουν τις παραπάνω ενέργειες των φοιτητών, οι οποίοι σε πολλές σχολές συνεπικουρούνται και από καθηγητές. Κάποιοι λένε ότι όλα αυτά είναι μία προσπάθεια της ακαδημαϊκής κοινότητας να αντισταθεί στις άθλιες πολιτικές που σχεδιάζει για την Ελλάδα η Τρόικα. Άλλοι λένε ότι οι φοιτητές δεν αντέχουν άλλο την προσπάθεια ιδιωτικοποίησης των δημοσίων πανεπιστήμιων που είχε τόσο αρνητικά αποτελέσματα με το γνωστό νόμο Γιαννάκου και θέλουν να πουν ένα ηχηρό: «Ως εδώ και μη παρέκει», σε αυτή τη νέα άνευ προηγουμένου προσπάθεια της κυβέρνησης να ιδιωτικοποιήσει το δημόσιο πανεπιστήμιο. Τέλος κάποιοι άλλοι είπαν ότι το βασικό στο οποίο θέλει να αντιταχθεί η ακαδημαϊκή κοινότητα είναι σε αυτή την απαράδεκτη και αντισυνταγματική προσπάθεια της κυβέρνησης να καταργήσει τελείως την αυτοδιοίκηση του Πανεπιστημίου, ώστε να μπορεί ανενόχλητη να εξυπηρετεί τα ιδιωτικά συμφέροντα των δικών της ανθρώπων.

Όλες όμως οι παραπάνω αναλύσεις βλέπουν το περιτύλιγμα και αρκούνται στις πρώτες εντυπώσεις αυτού του κινήματος. Αν κάποιος ψάξει λίγο βαθύτερα το θέμα θα αντιληφθεί ένα απίστευτο βάθος συνειδητοποίησης, στο οποίο έχει φθάσει η ακαδημαϊκή κοινότητα και το οποίο την οδηγεί σε καινούργια μονοπάτια.

Πρώτον...

Όχι, όχι, όχι!

Του Οδυσσέα Θεοφάνη

Ένας νέος γύρος καταλήψεων έχει ξεκινήσει στη χώρα από τις γνωστές αντιδραστικές δυνάμεις που με φασίζουσες πρακτικές διατρανώνουν την αντίθεσή τους στο σχέδιο διαβούλευσης της Άννας Διαμαντοπούλου και στο μνημόνιο.

Σίγουρα όμως κάποιο καλό λόγο θα έχουν να αντιδρούν στα σχέδια του υπουργείου και σκέφτομαι ας ρίξω μια ματιά στο πρόγραμμα του ΣΥΝ για να πάρω μια ιδέα. Και τι βλέπω;

Ότι ο ΣΥΝ έχει προτείνει κάτι σαν προπαρασκευαστικό έτος γενικής κατεύθυνσης, μέσα στα πανεπιστήμια, ύστερα από το οποίο θα δίνονται πανελλαδικής εξετάσεις. Ω θεοί! Μα νόμιζα πως η πρόσβαση στο πανεπιστήμιο θα ήταν ελεύθερη. Δεν μπορεί να ζητά τα ίδια πράγματα με το ανάλγητο- νεοφιλελεύθερο ΠΑΣΟΚ!

Δηλαδή θα διαβάζουμε μαθήματα άσχετα με το αντικείμενό μας για ένα χρόνο, ο οποίος θα προσμετράται στο πτυχίο και ύστερα τα νομικά. Άρα τρία χρόνια σπουδών; Όσο και τα ΚΕΣ; Αυτό είναι υποβάθμιση του πτυχίου μας! Τσ τσ τσ...

Πάω παρακάτω, μου έρχεται κι άλλο σοκ! Μακροχρόνιος αναπτυξιακός/ακαδημαϊκός προγραμματισμός των ΑΕΙ μέσα από την εγγραφή των απαραίτητων πόρων στον προϋπολογισμό του κράτους. Αλί και τρισαλί, αυτό μου θυμίζει τα τετραετή πλάνα της Γιαννάκου. Και τελικά επιβεβαιώνομαι Αυτός ο προγραμματισμός θα είναι κάθε τέσσερα χρόνια. Καταρρέω..

Προχωρώντας διαβάζω ότι θα πρέπει να κατοχυρώνεται η αυτοτέλεια και η διαφάνεια στα πανεπιστήμια, αλλά εγώ ξέρω ότι...

Oι νόμοι δεν αλλάζουν νοοτροπίες

Του Κώστα Σερδάρη

Διαβάζουμε τον τελευταίο καιρό και πληροφορούμαστε από τα ΜΜΕ ότι οι επιχειρηματίες, ιδίως οι ιδιοκτήτες εστιατορίων, κέντρων διασκέδασης και καφετεριών, είναι έτοιμοι να ξαναβάλουν στα τραπέζια τα τασάκια. Αιτία, όπως λένε, είναι η κατακόρυφη πτώση των εσόδων τους μετά την υποχρεωτική απαγόρευση του καπνίσματος σε όλους τους κλειστούς χώρους. Ειδικότερα, μετά την επιβολή αυτού του νόμου -ο οποίος σημειωτέον απειλεί με τσουχτερά πρόστιμα τόσο τους ιδιοκτήτες όσο και τους πελάτες παραβάτες- σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζει η Ομοσπονδία Εστιατορικών και Συναφών Επαγγελμάτων, οι επιχειρήσεις εστίασης έχουν καταγράψει, τους τελευταίους μήνες, πτώση τζίρου έως και 30%.

Με τη σκέψη πάντα στο σοβαρό οικονομικό αντίκτυπο των μέτρων, τα μέλη της Ομοσπονδίας δεν αμφισβητούν την αναγκαιότητα του μέτρου, αλλά αντιπροτείνουν την ύπαρξη μεταβατικής περιόδου για την επιβολή τους. Δεδομένης και της κρίσιμης οικονομικής συγκυρίας στην οποία βρισκόμαστε, εκφράζονται φόβοι ότι πολλές επιχειρήσεις θα κλείσουν, ενώ η βιωσιμότητά της πλειοψηφίας απειλείται καθημερινά. Από τη μεριά του το Υπουργείο Υγείας, διά του υφυπουργού κ. Μιχ. Τιμοσίδη, διαμηνύει ότι ο νόμος θα εφαρμοστεί, τονίζοντας πως «ο νόμος που έχει ψηφισθεί από τη Βουλή αλλάζει αντιλήψεις και νοοτροπίες και πρέπει να εφαρμοστεί για τη δημόσια υγεία, το δημόσιο καλό και για τα παιδιά μας».

Με λίγα λόγια, δηλαδή, το υπουργείο εκφράζει την άποψη πως η επιβολή ενός νόμου από τη Βουλή είναι από μόνο του αρκετό για να αλλάξει χρόνιες αντιλήψεις και να μετουσιώσει την έξωθεν επιβαλλόμενη νοοτροπία της εξουσίας σε νοοτροπία όλων των Ελλήνων. Επιτρέψτε μου, όμως, να διαφωνήσω με το σκεπτικό αυτό, το οποίο όχι μόνο θεωρώ ότι είναι λανθασμένο και ξεκινάει από ανεδαφική βάση, άλλα είναι συνάμα και επικίνδυνο. Και για να μην παρεξηγηθώ, δηλώνω εκ των προτέρων πως...

Περί εκπαιδευτικής αναδιάρθρωσης

Του Αναστάση Πετρολέκα

Μετά τη σύνοδο των πρυτάνεων στους Δελφούς και τους χρησμούς των συμπαριστάμενων Υπουργού Παιδείας και Πρωθυπουργού για την ανώτατη εκπαίδευση, πολύς λόγος γίνεται για μια φιλόδοξη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που όπως μαθαίνουμε από τον Τύπο «θα τα σαρώσει όλα στο πέρασμά της». Ποιες όμως ακριβώς είναι οι προτάσεις του Υπουργείου για τα Πανεπιστήμια και τι συνεπάγονται;

   1. Αυτοτέλεια των Πανεπιστημίων: ωραίο ακούγεται!

Σημαίνει όμως ότι σταδιακά, έως ότου εξαλειφθεί, θα αρχίσει να περιορίζεται η κρατική χρηματοδότηση στα ανώτατα ιδρύματα, με αποτέλεσμα αυτά να είναι υποχρεωμένα να στραφούν για πόρους στις δυνάμεις της αγοράς, στους ιδιώτες. Κανείς όμως δε δίνει τα λεφτουδάκια του χωρίς ανταλλάγματα. Ποια μπορεί να είναι αυτά; Υπερειδίκευση και  κατακερματισμένα επαγγελματικά δικαιώματα, εντατικοποίηση-αυταρχικοποίηση των σπουδών, έρευνα υποταγμένη στις ανάγκες της αγοράς και όχι της κοινωνίας.

Παράδειγμα:  Στην Αμερική, μόλις έγιναν γνωστοί οι σκοποί του, διεκόπη η χρηματοδότηση σε πρωτοπόρο μεταπτυχακό πρόγραμμα που εφηύρε GPS ανίχνευσης νερού, για να μην πεθαίνουν της δίψας οι μετανάστες που διέσχιζαν την έρημο στα σύνορα Μεξικό-ΗΠΑ.

2. Διεθνοποίηση της λειτουργίας τους: ωραίο ακούγεται!

Σημαίνει όμως ότι θα πρέπει να αποχαιρετήσουμε το πτυχίο ως...

Για την κατάληψη στη Νομική

Toυ Γιώργου Νικολού

Απολαμβάνοντας το σημερινό μου ρεπό, που ομολογώ ότι δεν μου έκατσε κι άσχημα, όπως φαντάζομαι και στους περισσότερους συμφοιτητές μου, σκέφθηκα να καταθέσω ορισμένες σκέψεις για το λόγο της αναγκαστικής ημερήσιας διακοπής, την κατάληψη στη Νομική. Για όσους δεν έχουν υπ’ όψιν τους τι ακριβώς συνέβη, χθες η Γενική Συνέλευση του Συλλόγου αποφάσισε -παρουσία όλων των παρατάξεων, πλην της ΔΑΠ- κατάληψη … μιάμισης ημέρας. Εν ολίγοις, από τις 5 και μετά την Τετάρτη και για ολόκληρη την Πέμπτη η Σχολή τελεί υπό κατάληψη. Ορισμένες παρατηρήσεις, λοιπόν, με αφορμή τις εξελίξεις:

1. Ας ξεκινήσουμε κλισεδιάρικα: όταν κατάληψη γίνεται 5 φορές το χρόνο, τότε η χρήση αυτού του μέσου καμιά επίδραση δεν έχει στη σκέψη των διαμορφωτών της κεντρικής πολιτικής. Το αυτί των αρμοδίων δεν πρόκειται να ιδρώσει για ένα φαινόμενο που έχει καταντήσει ρουτίνα σε βαθμό αναγωγής σε εθνική επέτειο. Από την άλλη, όλη αυτή η διαδικασία υποκρύπτει νομίζω και μια ναρκισσιστική διάθεση, κυρίως για τις αριστερές παρατάξεις που κατά κανόνα την προτείνουν: αποτελεί ένα απ’ τα λίγα...