Το επίπεδο του Δημοσίου Λόγου

Του Σαρίφ Σάττι

Παραδοσιακά όσοι αρθρογραφούμε στο ιστολόγιο του ΦΟΠΠ συνηθίζουμε να εμφορούμαστε από θέματα της επικαιρότητας και να παίρνουμε μια προσωπική θέση σε πολύ συγκεκριμένα ζητήματα. Ο πειρασμός του επίκαιρου είναι βέβαια ισχυρός αλλά είναι καλό που και που να κάνουμε γενικότερες παρατηρήσεις· και ακριβώς μια τέτοια θα ήθελα να επιχειρήσω με το παρόν κείμενο.

Ζούμε υπό καθεστώς οικονομικής κηδεμονίας εδώ και ενάμισι περίπου χρόνου. Η πρωτοφανής για τη χώρα λιτότητα και όλα τα παρεπόμενά της έχουν ωθήσει το δημόσιο λόγο στα άκρα. Είτε πρόκειται για κοινοβουλευτικά κόμματα είτε για απολιτίκ κοινωνικούς σχηματισμούς (Αγανακτισμένοι) είτε για ιδιωτικές συζητήσεις, η έννοια του μέτρου έχει χαθεί. Η αμετροέπεια αυτή θα μπορούσε...

Πίσω ολοταχώς για την Ευρώπη

Του Σαρίφ Σάττι

  

«Δεν θα υπάρξει ειρήνη στην Ευρώπη αν τα κράτη ανασυσταθούν στη βάση της εθνικής κυριαρχίας (...). Τα κράτη της Ευρώπης είναι πολύ μικρά για να εξασφαλίσουν στους λαούς τους ευημερία. Χρειάζονται μεγαλύτερες αγορές. Αυτή η ευημερία και οι απαραίτητες κοινωνικές μεταρρυθμίσεις προϋποθέτουν ότι τα κράτη συνασπίζονται σε μια ομοσπονδία ή μια «ευρωπαϊκή οντότητα» που θα προσδώσει κοινή οικονομική ενότητα»

                                                                           Jean Monnet (1888 – 1979)

Εδώ και μήνες το θέμα που δε μπορεί να απουσιάσει από κανένα δελτίο ειδήσεων που σέβεται τον εαυτό του, είναι η οικονομική κρίση που μαστίζει την Ελλάδα και εν γένει την Ευρώπη. Στα πάσης φύσεως ενημερωτικά έντυπα, έχουν χυθεί τόνοι μελάνης για ζητήματα που μέχρι πριν λίγο καιρό ήταν εντελώς άγνωστα ή και αδιάφορα για τη συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών. Κι όμως πράγματα τεχνικά και εξειδικευμένοι οικονομικοί όροι έχουν καταφέρει να διεισδύσουν πλήρως στη ζωή μας και στο καθημερινό μας λεξιλόγιο. Για τον αδαή παρατηρητή του δημόσιου λόγου, φαντάζει σαν αστείο ότι το επίπεδο των spreads ή οι δηλώσεις μια τριμερούς τεχνοκρατικής επιτροπής μπορούν να επιδράσουν τόσο καταλυτικά στην ψυχολογία του κόσμου.

Στο ντόμινο των ευρωπαϊκών εξελίξεων ήρθαν να προστεθούν δύο γεγονότα των τελευταίων ημερών που προσθέτουν μια...

Συνδικαλισμός σε κρίση

Του Σαρίφ Σάττι

Αίσθηση προκάλεσε αυτές τις μέρες η απόφαση της διοίκησης της ΔΕΗ να χορηγήσει στη ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ δάνειο ύψους μισού εκατομμυρίου ευρώ. Η είδηση αυτή δεν απασχόλησε ιδιαίτερα την κοινή γνώμη· άλλωστε «δεν πουλάει» τόσο για να εκτοπίσει «το θρίλερ της 4^ης δόσης» από τα δελτία των οκτώ. Στις παρέες και στα πανεπιστήμια όμως συζητήθηκε αρκετά τη βδομάδα που μας πέρασε. Στο ιστολόγιο του ΦΟΠΠ δημοσιεύθηκε ήδη ένα άρθρο για αυτό το θέμα, το οποίο στάθηκε η αφορμή για να καταθέσω και εγώ τις σκέψεις μου για το ζήτημα.

Πρώτα απ’ όλα –και ανεξάρτητα από τις πολιτικές θέσεις του καθενός- το γεγονός ότι η Διοίκηση μιας επιχείρησης (έστω δημόσιας) δανειοδοτεί τον υποτιθέμενο κοινωνικό της αντίπαλο ξενίζει. Ο νόμος 1264/1982 «Για τον εκδημοκρατισμό του Συνδικαλιστικού Κινήματος και την κατοχύρωση των συνδικαλιστικών ελευθεριών των εργαζομένων» απηχεί τη βούληση του νομοθέτη να μην παρατηρούνται τέτοια φαινόμενα που μπορεί να υποκρύπτουν ποδηγέτηση του συνδικαλιστικού κινήματος. Η ανεξαρτησία των συνδικαλιστικών οργανώσεων και...

Κοινωνικό κράτος στην εποχή του Μνημονίου

Του Σαρίφ Σάττι

Την 6^η Μαΐου 2010 άνοιξε ένα καινούργιο κεφάλαιο στην ιστορία της χώρας μας ενώ ένας ολόκληρος κύκλος έκλεινε με τον πλέον βίαιο και απότομο τρόπο. Ο νόμος 3845/2010 με τίτλο «Μέτρα για την εφαρμογή του μηχανισμού στήριξης της ελληνικής οικονομίας από τα κράτη-μέλη της Ζώνης του ευρώ και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο»  αποτελεί την πιο κραυγαλέα απόδειξη ότι η χώρα απέτυχε πλήρως να ρυθμίσει τα του οίκου της. Η βιαιότητα των αλλαγών που προβλέπεται στην εν λόγω δανειακή σύμβαση έχει ακολούθως συμπαρασύρει το δημόσιο διάλογο, ώστε σήμερα να γίνεται λόγος για «μνημονιακούς» και «αντιμνημονιακούς». Ανεξάρτητα όμως από την πόλωση που έχει δημιουργήσει η υπαγωγή της χώρας μας σε καθεστώς διεθνούς οικονομικού ελέγχου, θα ήθελα να σταθώ σε ένα συγκεκριμένο σημείο: ακούγεται συχνά στα δελτία ειδήσεων (αλλά και σε κάθε μορφής έντυπα και blogs) η άποψη ότι σήμερα «ξηλώνεται το κοινωνικό κράτος στην Ελλάδα» και ότι «καταστρέφεται η κοινωνική συνοχή». Δε νομίζω ότι μπορεί κάποιος να αμφισβητήσει το γεγονός ότι έχει δημιουργηθεί ένα δυσμενέστατο οικονομικό περιβάλλον λόγω αυξημένων φόρων αφενός και δραστικών περικοπών από την άλλη. Η πολιτική της αυστηρής λιτότητας σε ολόκληρη την Ευρώπη συνθλίβει τα ασθενέστερα εισοδηματικά στρώματα και απειλεί με εξαφάνιση τη μεσαία τάξη. Οι εθνικές κυβερνήσεις, ανεξαρτήτως πολιτικής ιδεολογίας, περικόπτουν τις κοινωνικές δαπάνες και αυξάνουν τους φόρους. Ακόμη και στις πλούσιες χώρες, το κόστος του κράτους πρόνοιας θεωρείται πλέον υπερβολικά υψηλό. Πέραν αυτών η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισηγείται αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης σε όλα τα κράτη της ΕΕ και διάφορα think tanks και  οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης προτρέπουν σε περαιτέρω μείωση των κρατικών δαπανών.

Ενόψει των ανωτέρω η Ελλάδα καλείται να επανεξετάσει το έως τώρα μοντέλο κοινωνικής πολιτικής που ακολουθούσε. Τα συμπεράσματα είναι απογοητευτικά: η χώρα για χρόνια αναλώθηκε σε ένα συνονθύλευμα άστοχων, υπερκοστολογημένων και κυρίως αναποτελεσματικών πολιτικών που απέτυχαν να...